جمال رضايى
568
بيرجندنامه ( فارسى )
دست به زمين بزنند آن را به ديوار مىزدند . هر ضرب كه توپ به ديوار مىخورد يك " شام sam " ناميده مىشد . در اين بازى " شام " ها را مىشمردند و هركس بيشتر مىتوانست توپ را به ديوار بزند و توپ از دست او خارج نشود به همان نسبت برندهء شرط بازى بود به اين بازى " يك شام yek sam د شام do sam " هم مىگفتند . اندازهء توپ اين بازى مانند بازيهاى قبلى و مانند يك توپ تنيس بود . 5 - 90 - گوكّ هوا gukke hava ( گوى هوا ) : اين بازى بىشباهت به بيسبال نبود . در اين بازى كه بيشتر جوانان و گاهى مردان در آن شركت مىكردند يك بازيكن توپ را با ضربهء چوبى كه در دست مىگرفت محكم و با شدّت به هوا مىزد و ديگران كه در زمين بازى ( داو ) پراكنده مىشدند بايد آن را در هوا مىگرفتند ، هركس مىتوانست اينكار را بكند بهجاى زنندهء توپ قرار مىگرفت و توپ را به همان ترتيب مىزد . اگر كسى نمىتوانست توپ را در هوا بگيرد همان بازيكن اوّل دوباره و سهباره و . . . توپ را مىزد تا سرانجام يكى آن را مىگرفت و بجاى او توپ مىزد . توپ اين بازى به اندازهء توپ بازىهاى قبل بود . 6 - 90 - گوكّ هوّش gukke hows : اين بازى كه با توپ صورت مىگرفت دو گونه بود : 1 - 6 - 90 - در اين نوع بازيكنان در بالاى يك زمين شيبدار سوراخى به قطر تقريبى ده تا پانزده سانتىمتر حفر مىكردند . قطر اين سوراخ بستگى به قطر توپبازى داشت و به آن " كل هوّش kole hows " مىگفتند . بچّهها در فاصلهء پنج شش مترى پايين اين سوراخ مىايستادند و يكى پس از ديگرى توپ را به طرف سربالايى و بسوى آن سوراخ " قل " مىدادند به آن قصد كه آن را داخل " كل هوّش " بيندازند . هركس به تعداد دفعاتى كه مىتوانست اين كار را بكند برندهء شرط بازى بود . 2 - 6 - 90 - نوع ديگر اين بازى برد و باخت نداشت . بچّهها يكىيكى توپ را بسوى " كل هوّش " قل مىدادند هركس مىتوانست آن را داخل " كل " بيندازد توپ را درمىآورد و سهبار به هوا مىانداخت و مىگرفت و هربار مىگفت " هوّش " . در اين فاصله بچّههاى ديگر فرار مىكردند و او توپ در دست به دنبال آنها مىدويد و توپ را به هركسى مىزد او " سوخته " حساب مىشد و مكلّف بود زنندهء توپ را تا جاى " كل هوّش " سوارى دهد و پس از آن بازى دوباره آغاز مىگشت . يادداشت - بجز اين بازىهاى ايرانى و بومى - بخصوص پس از ازدياد و توسعهء مدارس - بازيهاى اروپايى مانند بيسبال ، تنيس ، پينگپنگ ، فوتبال ، و واليبال كه ابزار آنها توپ است